INDHAMMA:ปฏิเวธ

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

คำว่าปฏิเวธก็หมายความถึง ความแจ่มแจ้งด้วยใจอย่างนี้ 

โดยไม่ต้องใช้เหตุผล มันเกินที่จะใช้เหตุผล 

และมันเกินที่จะเพียงแต่อ่านๆ เขียนๆ แล้วก็รู้ 

อย่างนั้นมันไม่พอ เนื้อหนังร่างกายจิตใจของเราทั้งหมดนี้ 

เรียกว่าสภาวะธรรมแล้วมันมีกฎเรื่องไม่เที่ยง เป็นทุกข์ 

เปลี่ยนแปลงไปตามกรรมไปตามเหตุตามปัจจัยนี้

อยู่ในสภาวะธรรมนั้น 

และเนื้อตัวเราทั้งหมดมีหน้าที่ แม้ที่สุดแต่ว่าเซลล์เล็กๆ สักเซลล์หนึ่งในร่างกายนี้ ก็มีหน้าที่

ที่จะต้องทำตามหน้าที่ของเซลล์ตามธรรมชาติ ทีนี้ทั้งเนื้อทั้งตัวทั้งใจมันก็ยิ่งมีหน้าที่สลับซับซ้อน 

หน้าที่ทางกาย, หน้าที่ทางจิต, หน้าที่ทางวิญญาณ อย่าไปมองธรรมะที่อื่น 

อย่าไปมองธรรมะที่ในหนังสือ อย่าไปมองธรรมะที่วัด 

ให้มองธรรมะที่เนื้อที่ตัวที่ใจที่อะไรของตัวเองจึงจะพบธรรมะจริง 

พุทธทาสภิกขุ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

 #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ปัญญา...สาระสำคัญที่ขาดไม่ได้

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

 

"พระพุทธศาสนาว่าไปแล้ว.....

สาระสำคัญในที่สุดก็มาอยู่ที่ปัญญา

บุญทั้งหลายในที่สุด ก็มาอยู่ที่ปัญญา

บุญทั้งหลายมาจบที่ปัญญา

การตรัสรู้ก็เป็นเครื่องบอกเรา

ที่ตรัสรู้นั้นคืออะไร ก็ตรัสรู้ด้วยปัญญา..."

 

พระพรหมคุณาภรณ์ 

(ป.อ.ปยุตฺโต)

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

 #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

 #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:สติ…ตั้งให้ดี

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ

"ตั้งหน้าตั้งตาปฏิบัติ...ใครอยู่ที่ไหน อย่า...เผลอ สติ ตั้งให้ดี 

สู้...อยู่เสมอ ความมีสติ...คือ ความต่อสู้ คือ ผู้มีความเพียร ปัญญา

พิจารณาไตร่ตรอง อย่า...นิ่งนอนใจ อย่า ไปเชื่อใคร 

ยิ่งกว่าเชื่ออรรถ เชื่อธรรม เชื่อพุทธ ธรรม สงฆ์ 

สรุปเข้ามาแล้ว...อย่า เชื่อตัวเอง โดยปราศจากเหตุผล 

อรรถธรรม เข้าไปเกี่ยวข้อง 

เพราะ...ความคิดความปรุงทุกสิ่ง ทุกอย่างเป็นเรื่องหลอก 

เรื่องหลอนตัวเอง อยู่ตลอดเวลา

ไม่มี...ความคิดปรุงใด ที่จะเป็นอรรถ เป็นธรรมขึ้นมาล้วนๆ โดยไม่ได้ใช้เจตนา เข้าพินิจพิจารณาเลย 

นี่! ตามปกติของสามัญชนเรา เป็นอย่างนี้ นอกจากจิต... ของท่านผู้มีอรรถ มีธรรม ในจิตใจ 

และผู้บำเพ็ญธรรม อยู่...โดยสม่ำเสมอ และผู้มีธรรมสมบูรณ์ ภายในจิตใจแล้ว เท่านั้น จิต...จึงจะเป็นธรรม 

 ไปโดยลำดับลำดา และเป็นธรรมล้วนๆ อยู่...ตลอดเวลา ใครจะได้ จะเสียอะไร จะเสื่อมที่ไหน ก็ตามเถอะ

อย่าให้หนีจาก ตัวเอง ให้รู้ความได้ความเสีย ความเสื่อมความเจริญ ของตัว 

เพราะเราเอง...เป็นผู้รับผิดชอบเรา ให้สนใจ อยู่...ตรงนี้ ชื่อว่า...ผู้มีความเพียร อย่าคุ้น 

อย่าสนิท ซึ่งกันและกัน อันเป็นแบบโลกๆ 

ให้คุ้นโดยธรรม สนิทโดยธรรม จะไม่ประมาท."

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ 

#ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม



INDHAMMA::การให้ธรรมะที่แท้จริง...

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

การให้ธรรมที่แท้จริง ย่อมหมายถึง

การทำตนเองของทุกคนให้มีธรรม  ให้ธรรม

ในตนปรากฏแก่คน ทั้งหลายโดยอัตโนมัติ

ไม่ต้องมีการแสดงออกเป็นการสั่งสอนด้วยวาจา

หรือเช่นด้วยการแสดงธรรมแบบพระธรรมเทศนา

ของพระ การสั่งสอนธรรมหรือให้ธรรม

ด้วยความประพฤติปฏิบัติธรรมด้วยตนเองนั้น

มีความสำคัญเหนือกว่าการแจกหนังสือธรรม

เป็นอันมากด้วยซ้ำ

เพราะการประพฤติปฏิบัติธรรมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ 

จนธรรมนั้นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับกายกับใจ

นั่นแหละเป็นการแสดงธรรมให้ปรากฏแก่ผู้รู้ผู้เห็นทั้งหลายทั้งปวง 

และจะต้องได้ผลมากกว่าการให้ธรรมที่เป็นข้อเขียนในหน้าหนังสือ"

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวิชรญาณสังวร

INDHAMMA:ภาษาเพลง...ภาษาธรรม...ในเพลงรอยร้าว...

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

อย่า...เธออย่าปิดบังฉัน...เพราะว่ามันอาจทำให้ฉันเข้าใจเธอผิด...

อย่าให้ความรักนั้นกระทบกระเทือน

...ย้ำเยือนให้คิด...ปิดบังเท่าไร ยิ่งทรมานหัวใจ...

...บาดให้รอยร้าวลึก ลงลึกลงไป เหลือเพียงแต่เรา สิ่งเดียวรับเอาคือรอยร้าวในหัวใจ... 


เราเห็นแล้วว่าถ้วยใบนี้ เอาไว้ที่ไหนมันก็ต้องแตก

จานนี่เอาไว้ที่ไหนก็ต้องแตก แต่เราก็ต้องสอนว่า

ล้างให้สะอาด เก็บไว้ให้ดี เราก็ต้องสอนอย่างนี้

ตามสมมุติอย่างนี้ เพื่อเราจะใช้ถ้วยนี้นานๆ

อันนี้เรารู้จักธรรมะ เอาธรรมะมาปฏิบัติ

ถ้าเห็นว่าอันนี้มันจะแตกอยู่แล้ว เราบอก

เออ!ช่างมันเถอะลูก กินแล้วก็ไม่ต้องล้างมันหรอก

จะตกก็ช่างมันเถอะ ไม่ใช่ของเราหรอก

เอาทิ้งไว้ที่ไหนก็ได้ มันจะแตกอยู่แล้ว

อย่างนี้ก็เป็นคนโง่ไป ถ้าเราเป็นผู้รู้สมมุติอันนี้ 

เมื่อมันเจ็บไข้ก็หาหยูกยาให้มันกิน เมื่อมันร้อนก็อาบน้ำให้มัน 

เมื่อมันเย็นก็หาความอบอุ่นให้มัน เมื่อมันหิวก็หาข้าวให้มันกิน 

แต่ให้เรารู้ว่าให้ข้าวมันกิน มันก็จะตายอยู่ 

แต่ในเวลานี้ยังไม่ถึงคราวจะตาย 

เหมือนถ้วยใบนี้ยังไม่แตก ก็รักษาถ้วยใบนี้ให้มันเกิดประโยชน์เสียก่อน 

จากหนังสือความผิดในความถูก

หลวงปู่ชา สุภัทโท

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ 

#ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:เพื่ออนาคตเพื่อให้มันพ้นทุกข์

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ภาวนาจิตไม่สงบ ศึกษาดูอะไรเป็นเหตุล่ะจึงไม่สงบ 

ต้องละที่เหตุล่ะ ต้องตามดู ต้องศึกษาย้อนคืนหาเหตุ 

จิตไม่สงบอะไรละเป็นเหตุ มันกังวลเรื่องอะไรล่ะจิตของเราน่ะ 

จิตถึงไม่สงบ ตามไปแก้ที่เหตุละที่เหตุ 

เพราะอะไรทุกอย่างเป็นผลมาจากเหตุ 

เล็งเข้ามาให้เห็นประโยชน์ของความไม่ประมาท 

รีบสร้างเอาคุณงามความดีน่ะ นี่แหละคำว่า ทานก็ดี 

 เสียสละกิเลส ความโลภ ความโกรธ ความหลง เป็นทานน่ะ ได้บุญมากกว่าอย่างอื่น 

ทานกิเลสความโลภ ทานแล้วเราก็ไม่โลภ ทานกิเลสความโกรธทานแล้วเราก็ไม่โกรธ 

ทานกิเลสความหลงทานแล้วเราก็ไม่หลง กิเลสลดน้อยลง ชาติการเกิดของเราก็ลดลง 

กิเลสหมดไปก็สิ้นภพสิ้นชาติ กิเลสมากชาติความเกิดของเราก็มากแหละ

เพื่ออนาคตเพื่อให้มันพ้นทุกข์ มันจะไปทางไหนละกิเลสของเรา สังขารความเป็นมนุษย์ไม่เที่ยงนะ 

จะไปได้สังขารอะไรล่ะอนาคตข้างหน้าน่ะ อะไรทุกอย่างให้เห็นปัจจุบันนี่แหละ พูดถึงความตายก็ดี 

ให้รู้ให้เห็นเมื่อยังไม่ตาย ตายแล้วดวงจิตดวงวิญญาณที่ไม่ตาย เขาจะไปที่ไหนล่ะ 

รู้เห็นความตายตัวที่ไม่ตายก็จะรู้จะเห็นอีก เขาจะไปไหนเราก็ดูว่าไปแล้วเป็นสุขหรือเป็นทุกข์ 

ที่นั่นดีหรือไม่ดี ถ้าเป็นทุกข์ไม่ดีเราก็ตามไปแก้ แก้ภพแก้ชาติ ผู้ภาวนาตามไปดู ตัณหา ความโลภ 

ความโกรธ ความหลงแหละมันจะบอก ว่าเป็นห่วงอะไรล่ะจิต นั่นแหละตัณหาจิตมันบอกแล้ว 

ไปที่ไหนก็รู้แหละทีนี้ มุ่งภาวนาปล่อยวางทั้งหมด มันยึดอะไรเป็นของเรา รู้ละรู้ปล่อยวาง 

ถ้าละได้ปล่อยวางได้หมดแล้ว ผู้รู้ก็ปล่อยวางอีก ปล่อยวางจากผู้รู้ไปทั้งหมด 

เอาล่ะ พอแล้วพูดมากก็เหนื่อย

หลวงปู่ อว้าน เขมโก เทศน์ ณ วัดป่านาคนิมิตต์ จ.สกลนคร เมื่อ 28 พฤษภาคม 2565

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

 #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม #ลงมือทำทันที

INDHAMMA:ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นโอกาสที่เราจะเข้าใจในธรรมะได้

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ถ้าเรามองด้วยปัญญา เราจะเห็นว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่เราสัมผัส

ได้ด้วย ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจนั้น ล้วนแล้วแต่มีลักษณะอันเดียวกัน 

คือเกิดขึ้นแล้วดับไป การประจักษ์แจ้งในธรรมชาติของประสบการณ์

ของเราคือการปรากฏของพุทธภาวะ

ฉะนั้นพุทธภาวะจึงไม่ใช่สิ่งลึกลับ

ที่เราจะหยั่งรู้ได้ ไม่จำเป็นต้องรอออกบวชไปอยู่ในป่าในเขา 

แต่เป็นความเข้าใจเรื่องสิ่งธรรมดา ที่อยู่กับเราตลอดเวลา อาบน้ำ 

แปรงฟัน ทำกับข้าว ทานข้าว ล้างจาน ขับรถ เดินไปเดินมา ฯลฯ

ทุกสิ่ง ทุกอย่างเป็นโอกาสที่เราจะเข้าใจในธรรมะได้ เพราะธรรมะไม่ใช่สิ่งลึกลับจนเกินไป เป็นสิ่งที่สูงสุดก็จริง 

แต่เป็นสิ่งสูงสุดที่อยู่ในสิ่งต่ำสุดได้ด้วย นักวิทยาศาสตร์จากอังกฤษคนหนึ่งเคยบอกว่า 

ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะการค้นพบข้อมูลใหม่ๆ 

แต่เกิดขึ้นจากการมองข้อมูลเก่าด้วยสายตาใหม่ ก็คล้ายๆ กับความก้าวหน้าในการประพฤติปฏิบัติ 

การประพฤติปฏิบัติไม่ได้อยู่นอกเหนือจากชีวิตประจำวันของเรา 

คนเราต้องพยายามมีธรรมะอยู่ในใจตลอดเวลา เพราะธรรมะเป็นเครื่องแก้กิเลส และกิเลสเกิดได้ทุกเวลานาที

ตามหลักปริยัติ เราถือว่าธรรมะประกอบด้วยแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ มีให้เลือกเยอะ 

แต่เราต้องรู้จักเลือกธรรมะที่เหมาะกับเหตุการณ์ปัจจุบัน บางครั้งเราจำเป็นต้องใช้ธรรมะลึกซึ้ง

บางครั้งเราก็ต้องใช้ธรรมะพื้นๆ สำคัญแต่ว่า ได้ผลไหม

โดยปกติในชีวิตประจำวัน เมื่อเกิดอารมณ์หงุดหงิดไม่พอใจ เราชอบระบายความรู้สึกออกไป 

โดยการดุหรือพูดอะไรให้คนอื่นเจ็บใจ แต่เรารู้สึกตัวแล้วไม่พูดอย่างนั้น เราก็จะได้ธรรมะหลายข้อ 

ความรู้สึกตัวว่ากำลังหงุดหงิดคือตัวสติ 

และการที่ไม่ทำตามความรู้สึกนั้นคือความอดทน 

เมื่อความเศร้าหมองในใจเราหาย เกิดสำนึกในความไม่เที่ยงของอารมณ์ 

ความไม่เป็นตัวเป็นตนของอารมณ์ นั่นคือตัวปัญญา 

การปฏิบัติในชีวิตประจำวันเป็นอย่างนี้

ชยสาโรภิกขุ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

 #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม


INDHAMMA:กลับมาทบทวนหนึ่งลมหายใจแห่งสติ ดูใจตัวเองก่อนที่จะสื่อสารออกไป

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ปากกับใจตรงกันเป็นเรื่องดี แต่ต้องมีสัปปุริสธรรมด้วย 

คือรู้เหตุ รู้ตน รู้ประมาณ รู้กาล รู้บุคคล และรู้ชุมชน 

ถ้าปากกับใจตรงกัน แล้วไปพูดในที่ที่คนไม่ยอมรับฟัง 

คุณก็จะกลายเป็นคนที่ไม่น่าคบไป 

พระพุทธองค์เคยตรัสไว้ว่า 

การพูด ทำให้คนเราไปถึงนิพพานได้ 

จึงถูกจัดให้อยู่ในศีลข้อต้นๆ พูดมากเสียมาก พูดน้อยเสียน้อย 

ไม่พูดก็ไม่เสีย และการนิ่งอย่างเข้าใจ ...ไม่พูดให้คนอื่นทุกข์ 

ก็ยังได้เป็นโพธิสัตว์ 

เพราะฉะนั้น ถ้าปากตรงกับใจ แล้วทำให้เกิดทุกข์บ่อยๆ คุณก็ต้องระวังใจของตัวเอง 

เพราะปากเป็นประตูของใจ เวลาปากพูดอะไรออกไป แสดงว่าใจกำลังคิดอย่างนั้นอยู่ 

แล้วทำให้ไม่มีคนคบ...ไม่มีเพื่อน คุณคงต้องกลับมาทบทวนหนึ่งลมหายใจแห่งสติ 

ดูใจตัวเองก่อนที่จะสื่อสารออกไป อย่าสื่อสารให้ใครทุกข์เพราะเรา ...คราวนี้คุณก็จะมีใจที่ตรงกับปาก 

ตรงที่มีใจที่ควรแก่การสื่อสารแล้ว ในขณะที่ใจคุณมีอคติ แล้วปากพูดออกไปอย่างที่ใจคิด 

คนฟังย่อมทุกข์แน่นอน ...บอกตัวเองไว้เสมอว่า 

ถ้ารู้ตัวเองเป็นคนคิดเร็ว อย่าพูดตามทุกความคิด 

หรือพยายามพูดให้ช้าหน่อย หยุดทบทวนความคิดอยู่เนืองนิตย์ 

ให้ถูกต้องโดยธรรม...ก่อนสื่อสารออกไป

แม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน 

#ฝึกฝนปัญญา #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง 

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ผลลัพธ์ของการทำความดี

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

คนโดยมากเข้าใจผิดในผลของความดี

คือมักเข้าใจผลพลอยได้ว่าเป็นผลโดยตรง

และมักมุ่งผลพลอยได้เป็นสิ่งสำคัญ

เมื่อไม่ได้ผลเป็นวัตถุจากการทำความดี

ก็บ่นว่าทำดีไม่เห็นจะได้อะไร

เป็นเพราะไม่เข้าใจว่า

ผลของความดีคือความหลุดพ้น...

100 ข้อธรรม 100 ปี

สมเด็จพระสังฆราชแห่งสยาม

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

 #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง 

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม 

INDHAMMA:ภาษาเพลง...ภาษาธรรม...กับคำว่า"ขอโทษ"

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

 

"คำขอโทษเป็นของสำคัญมากนะ

ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย จะเป็นไฟเผาคนอยู่ในคนนั้นก็ตาม

พอคนนี้ไปขอโทษยกมือไหว้ เท่านั้นแหละ

น้ำดับไฟนี้พรึบลงทันทีเลย สงบ

ไม่ใช่เรื่องเล่น นี่แหละธรรม..."

หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน 

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ภาวนาให้ใจเป็นบุญ

 พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ภาวนาแล้วใจเป็นบุญ 

เป็นกุศลทำความชั่วไม่ได้ 

ถ้าไม่ภาวนาทำความชั่วได้ทั้งหมด 

ผู้ภาวนาจิตสงบแล้วบาปอกุศลก็ไม่กล้าทำ 

แม้ในที่ลับที่แจ้งไม่มีใครเห็นก็ทำไม่ได้ ละอาย ละอายเทวดา 

ผู้มีหูทิพย์ มีตาทิพย์ท่านรู้ท่านเห็น 

ทำความชั่วไม่ได้ทำได้แต่ความดี

หลวงปู่ อว้าน เขมโก เทศน์ ณ วัดป่านาคนิมิตต์ จ.สกลนคร เมื่อ 28 พฤษภาคม 2565

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

 #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม #ลงมือทำทันที

INDHAMMA:อันตราย...จากความไม่รู้ตัว...

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...


อะไร ๆ ที่จะมาทำอันตรายเราได้

ก็เพราะความไม่รู้สึกตัว ของเราทั้งนั้น...

ยิ่งโง่มาก ก็ยิ่งไม่รู้สึกตัวมาก แม้แต่เดี๋ยวนี้กำลังโง่อยู่

ก็ไม่รู้สึกตัวว่าโง่ และก็ยิ่งอวดดีมาก 

ขอให้สังเกตกันอย่างนี้ว่า

ความไม่รู้สึกตัวนั้น เป็นอันตรายใหญ่หลวงของมนุษย์

พุทธทาสภิกขุ 

INDHAMMA:ทุกสิ่ง...คือธรรมะ…

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

 

"ธรรมะ ไม่ช่สิ่งที่ออกมาจากปากของพระนะ

และธรรมะไม่ใช่ภาษาบาลีเท่านั้นนะ

จริงๆ ธรรมะ คือทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่รอบตัวเรา

เห็นใบไม้พลิ้วหนึ่งใบแล้วหล่นจากขั้วตกลงมาพื้นดิน

สิ่งนี้คือ อนิจจังความไม่เที่ยงใช่ไหม

ทำไมเราจึงมองไม่เห็นว่าเป็นธรรมะ

ก็เพราะว่า เรานั้นขาดปัญญา..."

พระเมธีวชิโรดม

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:เลื่อนภูวานาของตนเองให้สูงขึ้น

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

 ความไม่ยั่งยืน เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่และแน่นอน

ความยิ่งใหญ่ คือ ความไม่ยั่งยืน ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ 

คือ ชีวิตที่อยู่ด้วย ทาน – ศีล เมตตาและกตัญญู

ชีวิตที่มีความดี อาจมิใช่ความยิ่งใหญ่ แต่ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ 

ต้องอาศัยคุณธรรมความดีเท่านั้น

วาสนานั้นเป็นไปตามอัธยาศัย

คนที่มีวาสนาในทางที่ดีมาแล้ว แต่คนพาล

วาสนาก็อาจเป็นเหมือนคนพาลได้

บางคนวาสนายังอ่อน เมื่อคบบัณฑิต วาสนาก็เลื่อนขึ้นเป็นบัณฑิต

ฉะนั้น บุคคลควรพยายามคบแต่บัณฑิต เพื่อเลื่อนภูมิวาสนาของตนให้สูงขึ้น

ผู้มีปัญญา ไม่ควรให้สิ่งที่ล่วงแล้วตามมา ไม่ควรหวังในสิ่งที่ยังมาไม่ถึง

ผู้มีปัญญาได้เห็นในธรรม ซึ่งเป็นปัจจุบัน ควรเจริญความเห็นนั้นไว้เนือง ๆ ควรรีบทำเสีย

ผู้มีปัญญา ซึ่งมีธรรมเป็นเครื่องอยู่ มีความเพียรแยกกิเลสให้หมดไป 

จะไม่เกียจคร้าน ขยันหมั่นเพียรทั้งกลางวันและกลางคืน

หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต


จิตที่ไม่มีโทษ ดิ้นรนจึงว่าดีเลิศ
ได้สมบัติทั้งปวง ไม่ประเสริฐเท่าได้ตน
เพราะตัวตนเป็นบ่อเกิดแห่งสมบัติทั้งปวง

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน 

#ฝึกฝนปัญญา #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง 

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม




INDHAMMA:หันกลับมาดูตัวเอง รู้จักตัวเอง และเปลี่ยนแปลงตัวเอง

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

การศึกษาทางโลกนั้น เน้นเรื่องความสำเร็จ

ในอาชีพการงาน ช่วยให้มีทรัพย์สินเงินทองมากขึ้น 

มีบ้านหลังใหญ่ มีรถหรู ใคร ๆ เห็นแล้วก็อดอิจฉาไม่ได้ 

ส่วนการศึกษาทางธรรม เน้นให้เราพบความสุขภายใน 

โดยไม่สนใจว่าคนอื่นจะมองเราอย่างไร 

การศึกษาทางโลกมุ่งให้ผู้คนรู้จักสิ่งรอบตัวมากมาย 

ไกลจนถึงจักรวาล ส่วนการศึกษาทางธรรม 

ยิ่งศึกษายิ่งช่วยให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น 

เรียกว่าทำให้จิตใจหยั่งลึก จนเห็นความจริงด้านใน

ไม่ใช่แค่เห็นเฉย ๆ แต่มีการพัฒนาชีวิตด้านในด้วย ซึ่งทำให้ชีวิตมีความมั่นคงและผาสุก 

นับเป็นฐานที่สำคัญมากสำหรับชีวิตทางโลก การศึกษาทางธรรมช่วยให้เราหันกลับมาดูตัวเอง 

รู้จักตัวเอง และเปลี่ยนแปลงตัวเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญมากสำหรับการดำเนินชีวิตให้มีความสุข 

ทุกวันนี้ผู้คนคิดถึงแต่การเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนแปลงสิ่งนอกตัว เพื่อให้ถูกใจตัวเอง 

หรือเพื่อสนองกิเลสของตัวเอง แต่มักไม่ยอมรับความจริงว่า สิ่งภายนอกนั้น ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สิน

หรือผู้คน ก็ไม่สามารถที่จะเป็นไปได้ดั่งใจ บ่อยครั้งกลับตรงกันข้าม 

คือสวนทางกับความต้องการของเรา 

เราอยากจะให้มันอยู่อย่างยั่งยืน แต่มันกลับเสื่อมสลายไป 

เราอยากให้มันเติบโต แต่มันกลับหดตัว 

อยากให้อยู่ มันกลับสลายไป อยากให้ไป มันกลับอยู่ 

ซึ่งเป็นธรรมดาของโลกที่ไม่อยู่ในวิสัยที่เราจะควบคุมได้ 

แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องเป็นทุกข์กับสิ่งเหล่านั้น 

ถ้าหากเรารู้จักทำใจ หรือฝึกฝนจิตใจอยู่เสมอ เราก็สามารถอยู่ในโลกนี้ได้อย่างมีความสุข 

พระไพศาล วิสาโล

พลิกจิตชีวิตเปลี่ยน


#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ไม่ทำอะไรตามใจตน

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

     ความเป็นจริงท่านว่า การปฏิบัตินั้น

อย่าทำตามใจตนนัก ปฏิบัติให้พิจารณาบ้าง

ใจเรามันถูกล่อลวงมาหลายภพหลายชาติแล้ว

ว่าเป็นใจของตน มันไม่ใช่หรอก มันล้วนแต่

เป็นของปลอม มันพาเราโลภ มันพาเราโกรธ

มันพาเราหลง มันพาปล้นพาสะดม พาอยากได้

พาอิจฉาพยาบาท อย่างนี้มันไม่ใช่ใจของเรา

แล้วเราถามใจของเราดูซิ อยากดีไหม

มีแต่อยากดีทั้งนั้น และทำไมอย่างนั้นดีไหมล่ะ

แน่ะไปทำไม่ดี แต่มันอยากได้ดี

 ถึงว่าของที่มันไม่จริงมันก็ต้องเป็นอย่างนั้น พระพุทธเจ้าท่านไม่ให้ตามมัน ให้ขัดมัน

มันไปทางนั้นหลบมาทางนี้ มันมาทางนี้หลบไปทางโน้นนั่นแหละ

พระโพธิญาณเถร

(หลวงปู่ชา สุภัทโท)

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน 

#ฝึกฝนปัญญา #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง 

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:จะแก้ปัญหาต้องเข้าใจปัญหาเสียก่อน...

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

จะแก้ปัญหาต้องเข้าใจปัญหาเสียก่อน เช่น ความขี้เกียจ

เป็นต้น เราต้องสนใจวิเคราะห์ว่าความขี้เกียจคืออะไร

มันเกิดเพราะอะไร มันเพิ่มขึ้นเพราะอะไร

 มันลดน้อยลงเพราะอะไร มันดับไปเพราะอะไร 

ความขี้เกียจคือนิสัยไม่ทำสิ่งที่ควรทำ ทั้งๆ ที่ทำได้ 

สาเหตุมีหลายประการเช่น ขี้เกียจเพราะ

ขี้เกียจได้ ไม่ชอบทำอะไรที่ต้องลำบากหรือเหนื่อย รู้ว่า

ตัวเองไม่ทำคนอื่น (เช่นคุณแม่) จะทำให้ก็เลยไม่ทำ

จะทำอะไรต้องการรับผลตอบแทนทันที 

ไม่ยอมทนทำงานในกิจที่ทำแล้วต้องคอยผลนาน ไม่ทำเพราะกลัวไม่สำเร็จ ถ้าไม่ทำก็ยังสามารถ

หลอกตัวเองได้ว่า ถ้าจะทำก็ทำได้หรอก ไม่ทำเพราะไม่เห็นประโยชน์ ไม่ทำเพราะซึมเศร้า

เมื่อสาเหตุมีหลายอย่าง การแก้ต้องเลือกให้ตรงประเด็น เช่น พิจารณาเห็นโทษของความขี้เกียจ

ประโยชน์ของความไม่ขี้เกียจจนเกิดความกระตือรือร้น พัฒนาความอดทน ความใจสู้ ความภูมิใจ

ในการพึ่งตนเอง ระลึกถึงความตาย ความขี้เกียจไม่ใช่กิเลสโดยตรง เป็นอาการของกิเลส

จะแก้ต้องแก้ที่กิเลส

พระอาจารย์ชยสาโร

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา 

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:วิธีรู้ตัวดูใจ how to

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

How to #รู้ตัวดูใจ

1. รู้ตัว คือ มีความรู้สึกตัวเวลาทำกิจต่าง ๆ หรือรู้ทันเวลามีอารมณ์ใด ๆ เกิดขึ้น 

สามารถกลับมาอยู่กับปัจจุบันได้ เวลาใจลอยเพราะไหลไปตามความคิดใด ๆ ก็รู้ว่าเผลอไป 

และกลับมาอยู่กับสิ่งที่กำลังทำในปัจจุบัน จะเรียกว่า ทำอะไร ใจก็อยู่เต็มตื่นอยู่กับสิ่งนั้น เผลอคิดอะไร 

ใจก็รู้แล้ววางได้ 

2. เมื่อมีอะไรที่ไม่เป็นอย่างใจเรา เรามักจะเกิดความรู้สึกหงุดหงิด ขุ่นเคือง โมโห หรือน้อยใจ 

จากนั้นใจก็จะจ่อมจม หรือถลำเข้าไปในความรู้สึกดังกล่าว เกิดความทุกข์ยิ่งขึ้น เท่านั้นไม่พอ

ใจมักจะบ่นโวยวาย ตีโพยตีพาย หรือคร่ำครวญ ซึ่งทำให้ทุกข์มากขึ้น สิ่งหนึ่งที่จะช่วยบรรเทาความทุกข์ใจ 

ก็คือ ถอยออกมาดูความรู้สึกเหล่านั้น เรียกอีกอย่างคือ รับรู้ว่ามีอารมณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในใจ 

วิธีนี้เรียกอีกอย่างว่า “ดูใจ”


รู้ตัวดูใจ ในชีวิตประจำวัน 

ให้ถือหลัก #ตัวอยู่ไหนใจอยู่นั่น 

ทำอะไร ใจก็อยู่กับสิ่งนั้น 

มีความคิดและอารมณ์ใด ก็หมั่นสังเกต 

รู้แล้วก็กลับมาอยู่กับปัจจุบันหรือสิ่งที่กำลังทำอยู่ 

พระไพศาล วิสาโล 

#สวนโมกข์กรุงเทพ #ปีใหม่ชีวิตใหม่

#ปีแห่งกาiรู้ตัวดูใจ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:รับผิดชอบตัวเอง

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

...วันนี้เป็นวันปีใหม่ ให้พี่น้องทั้งหลายตั้งเนื้อตั้งตัว ถ้าปีเก่าผ่านมาแล้วปฏิบัติตัวเหลวแหลกไม่ดี 

มาปีใหม่นี้ก็ให้แก้ไขดัดแปลงตนเองเสียใหม่ ให้ดีขึ้นๆ อย่างนั้นจึงเรียกว่าเป็นคนรับผิดชอบตัวเอง 

พอตื่นขึ้นมาแล้ววันนี้จะทำอะไรให้คิดเสีย ตื่นขึ้นมาวันไหนก็มืดกับแจ้งๆ เจ้าของโกโรโกโส

ไม่เกิดประโยชน์อะไร ตื่นขึ้นมาให้ดัดแปลงตัวเอง ไม่ดีตรงไหนให้แก้ไขดัดแปลง 

ไม่อย่างนั้นไม่ดีเลย ให้ดัดแปลงเจ้าของ 

วันนี้บกพร่องอะไร ให้แก้ไขดัดแปลงเจ้าของให้ดีขึ้นโดยลำดับ 

ไม่อย่างนั้นก็มีแต่มืดกับแจ้งไม่เกิดประโยชน์อะไร ประโยชน์อยู่กับเรา ความเสียหายอยู่กับเรา 

ถ้าปฏิบัติตัวให้ดีมันก็ดีขึ้นทั้งนั้นละ 

มืดกับแจ้งมีอย่างนี้ตั้งกัปตั้งกัลป์ การที่ดีหรือชั่วมันอยู่กับคนเรา 

พยายามดัดแปลงเจ้าของให้ดีให้มีหลักมีเกณฑ์ 

การอยู่การกินการใช้สอยอย่าฟุ่มเฟือย ฟุ้งเฟ้อเห่อเหิมไม่ดี 

กะระยะให้พอดีกับครอบครัวความเป็นอยู่ของตัวเอง 

อย่าฟุ้งเฟ้อไม่ดี ถ้าฟุ้งเฟ้อแล้วเห็นเขามีเราอยากมี 

เห็นเขาได้เราอยากได้ อย่างนี้เอาไปเอามา

ก็ไปติดหนี้เขาไม่ดีเลย พากันจำเอา 

วันนี้ไม่พูดมากอะไร เหนื่อยมากแล้ว ให้พากันดัดแปลงเจ้าของให้ดีๆ ศีลธรรมเป็นเครื่องยับยั้งจิตใจ 

ถ้าไม่มีศีลมีธรรมแล้วเตลิดเปิดเปิง มีศีลมีธรรมแล้วรู้เนื้อรู้ตัว 

จะแก้ไขดัดแปลงตัวเองได้จากศีลจากธรรม ให้พากันจำเอา ทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นอยู่กับเจ้าของ 

เจ้าของพาดีก็ดี เจ้าของพาเลวก็เลว สิ่งเหล่านั้นเลยกลายมาเป็นข้าศึก

ศัตรูต่อเจ้าของเพราะความเลวของตัวเองนั่นแหละ ถ้าเจ้าของดีแล้วทุกสิ่งทุกอย่างก็ดี ให้จำเอา..." 

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน

เทศน์อบรมฆราวาส ณ วัดป่าบ้านตาด

เมื่อวันที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๕๓

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน 

#ฝึกฝนปัญญา #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง 

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ใช้เวลาอย่างมีคุณค่า

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

“ไม่ว่าเวลาจะผ่านไปเร็วหรือผ่านไปช้า 

ตื่นเช้ามาก็เตือนตัวเตือนใจอยู่เสมอว่าเวลาเราเหลือน้อยลง 

ยิ่งปีใหม่กำลังใกล้เข้ามา นั่นก็หมายความว่าเราใกล้ความตาย

เข้าไปทุกที ก็ถามตัวเองว่าเวลาที่เหลือน้อยลงไปเรื่อยๆ นี้เรา

จะใช้อย่างไรให้มีคุณค่า เวลานี่ถ้าหากว่าเราใช้ให้ดี

ก็มีประโยชน์ ถือว่ามีท่าทีมุมมองต่อเวลาอย่างเช่น 

ถ้าเรามองว่าเวลานี้ย่อมกลืนกินสรรพสิ่งกับทั้งตัวมันเอง 

เวลาแต่ละนาทีจะมีคุณค่า แล้วขณะเดียวกันก็เป็นสิ่งกระตุ้น

ให้เราเร่งทำความดี 

เร่งฝึกสติเร่งทำความเพียรเพื่อให้เกิดปัญญาเข้าใจชีวิต 

ใช้เวลาอย่างมีคุณค่า แต่ว่าบางคนก็มองเวลานี้เป็นศัตรู เพราะเวลาที่ผ่านไปก็หมายความว่าทำให้เรา

แก่ แก่เร็วขึ้นทำให้เราใกล้ความตายมากขึ้น แล้วคนจำนวนไม่น้อยมองเวลาเป็นศัตรู 

ถึงกับหรือบางทีก็มองเวลาว่าไม่มีคุณค่าต้องฆ่าเวลา แต่ถ้ามองเวลานี้เขาเป็นเครื่องเตือนเรา 

ยิ่งเวลาเหลือน้อยยิ่งตั้งอยู่ในความไม่ประมาท แล้วยิ่งต้องเร่งทำความดี เร่งฝึกจิตฝึกใจให้มั่นคงเข้มแข็ง

ไม่หวั่นไหวต่อความทุกข์ หรือว่าความแก่ความเจ็บความป่วยหรือความตายที่จะตามมา 

อันนี้มันเป็นสิ่งที่เวลาเขาจะเตือนเราก็นับว่าเป็นครูที่ช่วยทำให้เราตั้งอยู่ในความไม่ประมาทมากขึ้น” 

พระไพศาล วิสาโล

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

 #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี 

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน 

 #indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม #ลงมือทำทันที


Select your language